С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті жобасы
Мемлекеттік тіркеу №: 0115РК00481

Жобаның мақсаты

Жануар текті тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бағалауға арналған жедел әдістер мен тест-жинақтарды әзірлеу.

Қысқаша сипаттамасы

Зерттеу барысында тағам өнімдерінде кездесетін ең кең таралған контаминанттар мен бұрмалаудың негізгі түрлері зерттелді. Контаминанттарды, бөгде заттарды, тағам өнімдерінің бұрмалануын анықтауға және мал шаруашылығы өнімдері мен шикізатының түрлік тиістілігін айқындауға арналған жаңа жедел әдістер мен тест-жинақтар әзірленді.

Инновациялылығы

Қымбат зертханалық жабдықтарды қолданбай-ақ зерттеу жүргізуге мүмкіндік беретін тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бағалаудың қолжетімді әрі жедел әдістері әзірленді. Бұл әзірлемелер ветеринариялық-санитариялық сараптама және тағам қауіпсіздігі зертханаларына арналған.

Негізгі нәтижелер

2015-2017 жылдары:

• тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бағалауға арналған 21 жедел әдіс;
• контаминанттар мен бұрмалауларды анықтауға арналған 5 тест-жинақ;
• ет және ет өнімдеріндегі нитраттар мен нитриттерді анықтау әдістері;
• еттегі калий перманганатын анықтау әдістері;
• кетозды диагностикалау үшін сүттегі ацетонды анықтау әдісі;
• антибиотиктердің қалдық мөлшерін анықтаудың жетілдірілген әдісі;
• сүт пен сүт өнімдеріндегі афлатоксин М1-ді анықтаудың жедел әдісі;
• сары майдағы өсімдік майларын анықтау әдістері;
• жануар майлары мен түктерінің түрлік тиістілігін анықтау әдістері;
• қалпына келтірілген сүтті анықтау әдістері;
• ашытылған сүт өнімдерінің қышқылдығын анықтау әдістері;
• сүттегі консерванттарды анықтау әдісі;
• балдың табиғилығын анықтаудың жедел әдісі әзірленді.

Ғылыми жетістіктер

Жоба нәтижесінде 12 қорғау құжаты алынды, оның ішінде:

• 3 Еуразиялық патент;
• Қазақстан Республикасының өнертабысқа берілген 3 патенті;
• 2 инновациялық патент;
• 4 пайдалы модель патенті.

Ғылыми журналдарда, конференция материалдарында және патенттер түрінде 27 ғылыми жарияланым жарық көрді. Сонымен қатар монография, оқу құралы және әдістемелік ұсынымдар жарияланды.

Практикалық маңызы

Әзірленген әдістер мен тест-жинақтар ветеринариялық-санитариялық сараптама зертханаларының қызметіне енгізіліп, қауіпті контаминанттар мен тағам өнімдерінің бұрмалануын жедел анықтауға мүмкіндік береді.

Нәтижелерді енгізу

Жоба аясында:

• өндіріске енгізу бойынша 4 акт;
• өндірістік сынақтардың 5 актісі алынды.

Зерттеу нәтижелері докторлық, магистрлік және дипломдық жұмыстарды дайындауда пайдаланылып, халықаралық ғылыми конференцияларда баяндалды.

Әлеуметтік-экономикалық әсері

Әзірленген әдістерді енгізу тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға, бұрмаланған және қауіпті өнімдердің сатылуын болдырмауға, халық денсаулығын қорғауға және ветеринариялық-санитариялық бақылау жүйесін жетілдіруге ықпал етеді.