Шота Руставели атындағы Батум мемлекеттік университеті жанындағы Батыс Грузия хроматография орталығында өтіп жатқан ғылыми тағылымдама аясында мал шаруашылығы мен ветеринарияда қолдануға перспективалы дәрілік өсімдіктердің биологиялық белсенді қосылыстарын зерттеу жұмыстары жалғасуда.
Тағылымдаманың алғашқы күндерінде-ақ ультра жоғары тиімді сұйықтық хроматографиясы (UHPLC) әдісін пайдалана отырып, бальзамды теректің (Populus balsamifera) жапырақтары мен бүршіктерінің экстрактыларына талдау жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде апигенин, пиноцембрин, акацетин, нарингенин, рутин, кверцетин және апигенин гликозидтері, сондай-ақ бірқатар фенолдық қосылыстар мен олардың туындылары анықталды. Бұл қосылыстардың айқын антиоксиданттық, қабынуға қарсы, микробқа қарсы және иммуномодуляциялық қасиеттері бар екені белгілі.
Алынған нәтижелер бальзамды терек және басқа да өсімдіктер негізіндегі фитогениктердің мал өнімділігін арттыруға, иммунитетті нығайтуға, маститтің алдын алуға және мал шаруашылығында антибиотиктерді қолдануды азайтуға бағытталған инновациялық препараттар мен азықтық қоспаларды әзірлеудегі жоғары әлеуетін растайды.
Анықталған қосылыстар ара шаруашылығы үшін де ерекше қызығушылық тудырады. Терек бүршіктеріндегі және табиғи прополис құрамына кіретін флавоноидтар мен фенолдық қосылыстар ара отбасыларының табиғи төзімділігін арттырып, микробқа қарсы, саңырауқұлаққа қарсы және антиоксиданттық әсер көрсетеді. Фитогениктерді пайдалану варрооз, нозематоз, акарапидоз, тропилелапсоз сияқты аурулар мен инвазиялардың, сондай-ақ бактериялық және саңырауқұлақтық инфекциялардың алдын алу мен кешенді күресуде перспективалы болып табылады. Сонымен қатар, өсімдік текті биологиялық белсенді заттар ара отбасыларына түсетін стресс жүктемесін төмендетуге, олардың тіршілік қабілетін арттыруға және қыстап шығуын жақсартуға ықпал етеді.
Ветеринария мен ара шаруашылығынан басқа, анықталған қосылыстар фармацевтикалық, тағам және косметикалық өнеркәсіптер үшін, сондай-ақ табиғи консерванттар, биопестицидтер, функционалдық тағам өнімдері мен әртүрлі аурулардың алдын алуға арналған құралдарды әзірлеу үшін үлкен қызығушылық тудырады.
Айта кету керек, біздің ғылыми топтағы фитогениктер мен фитобиотиктер саласындағы зерттеулердің бастамашысы химия ғылымдарының докторы, профессор Поляков Владилен Васильевич болып табылады. Оның арқасында дәрілік өсімдіктердің биологиялық белсенді заттарын зерттеу және оларды ветеринария мен мал шаруашылығында практикалық қолданудың негіздері қаланды. Қазіргі уақытта бұл зерттеулер заманауи аналитикалық әдістерді қолдана отырып табысты жалғасуда, ал олардың нәтижелері агроөнеркәсіптік кешен мен сабақтас салалар үшін жаңа отандық препараттарды әзірлеуге мүмкіндік береді.
Фитогениктер саласындағы зерттеулер ауыл шаруашылығында, ветеринарияда, ара шаруашылығында және тамақ өнеркәсібінде экологиялық қауіпсіз, ресурсты үнемдейтін және импортты алмастыратын технологияларды дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады.
